Panjur · büyüklük
Panjurlar büyüyor: büyük kutular %34 → %52
Bu yazı Ferrini’nin 2015–2026 üretim, sipariş ve ihracat kayıtlarına dayanır; tutarlar yalnızca pay ve endeks olarak verilir.
- 220 mm ve üzeri kutuların panjur pozları içindeki payı %34 → %52 (2016 → 2025) yükseldi.
- Kutu ölçüsü panjurun yüksekliğini, dolayısıyla pencere açıklığını yansıtıyor; 250 ve 300 mm kutular geniş ve yüksek açıklıklarda kullanılıyor.
- Poz başına lamel metresi panjur tipleri arasında birbirine yakın; tipleri ayıran büyüklükten çok montaj biçimi.
Panjurun büyüklüğü üretim kayıtlarında doğrudan metrekareyle değil, kutu ölçüsü ve lamel metresiyle izleniyor. Lameller kutunun içinde sarıldığı için kutu, panjur yükseldikçe büyür; lamel metresi ise panjurun alanını gösterir. İki ölçü birlikte, Türkiye’de konut pencerelerinin son on yılda nasıl değiştiğine dair dolaylı ama tutarlı bir resim veriyor. Aşağıda bu büyümenin bağlamı, seçimde dikkat edilecek noktalar ve verinin sınırları ele alınıyor. Veriler Ferrini’nin üretim tablolarından alınmıştır.
Kutu ölçüsü, panjurun yüksekliğini ve dolayısıyla pencere açıklığını yansıtır. 220 mm ve üzeri kutuların poz payı 2016’dan 2025’e belirgin biçimde arttı; 250 ve 300 mm kutular, geniş ve yüksek açıklıklarda kullanılıyor.
Lamel metresi, bir panjurdaki lamellerin toplam uzunluğudur ve panjur alanının iyi bir göstergesidir. Poz başına lamel metresi üç tipte birbirine yakın: 2023–2025’te medyan, detay panjurda yaklaşık 70 m, dıştan takma panjurda 67 m. Yani tipler arasındaki fark büyüklükten çok montaj biçiminden geliyor: detay panjur yeni yapılarda cepheye gömülüyor, dıştan takma panjur mevcut pencerelere sonradan ekleniyor.
Kutu ölçüsü ve lamel metresi, üretim tablolarında 2016’dan itibaren kayıtlı olan satırlardan hesaplanmıştır (lamel metresi kaydı panjur satırlarının yaklaşık %60’ında var).
Büyüyen pencere, büyüyen panjur
Rapor, panjurdaki büyümeyi konut tasarımındaki genel eğilimle açıklıyor: geniş camlı açıklıklar yaygınlaştıkça gölgelendirme ürünleri de büyüyor. Aynı dönemde 55–56 mm lamelin panjurdaki payı arttı ve bu lamel panjurların %96 kadarında kullanılır hâle geldi. Panjur tiplerindeki değişim de aynı yönde: dıştan takma panjurun payı azalırken yeni yapılarda cepheye gömülen detay panjur öne çıktı.
Büyüme yalnız panjura özgü değil. Raporun değerlendirmesinde büyük panjur kutularının payındaki artış, cam balkonda iş kalemi başına pozun 2,5 → 11,3 (2020 → 2025) yükselmesiyle birlikte “projeler büyüyor” sonucunun parçası olarak ele alınıyor. Rapor buna dayanarak teklif ve üretim planının proje ölçeğine göre kurulmasını öneriyor. Ferrini’nin verisinde panjurun poz payı %93 → %52 (2015 → 2025) inerken büyük kutuların payının artması, panjurun adet bakımından payını kaybederken boyut olarak büyüdüğünü gösteriyor.
Seçimde nelere bakılmalı?
Kutu ölçüsü, panjurun yüksekliğine ve kullanılan lamel ölçüsüne göre seçilir. Detay panjurda kutu cepheye gömüldüğü için bu ölçünün proje aşamasında bilinmesi gerekir; dıştan takma panjurda ise kutu ve dikmeler pencere açıklığının dışına yerleşir.
Seçimde bakılacak bir diğer ölçüt rüzgâr dayanımıdır. Panjur ve dış jaluziler için EN 13659 bir rüzgâr sınıflandırması tanımlar [1]; rüzgâr yükü deneyi EN 1932’ye göre yapılır [2]. Bofor karşılıkları ürün tipine ve üreticiye göre değişebildiği için [3], dayanak üreticinin beyan ettiği rüzgâr sınıfı olmalıdır.
Sık sorulan sorular
Lamel metresi neden panjurun büyüklüğünü gösteriyor?
Lamel metresi, bir panjurdaki lamellerin toplam uzunluğudur ve rapora göre panjur alanının iyi bir göstergesidir. Grafik, poz başına lamel metresini panjur tiplerine göre medyan olarak veriyor; böylece farklı panjur tiplerinin tipik büyüklükleri yan yana karşılaştırılabiliyor; 2023–2025’te üç tipin değerleri birbirine yakın. Kutu ölçüsü ise panjurun yüksekliğini yansıttığı için iki ölçü birbirini tamamlıyor.
Bu verinin sınırlılıkları neler?
Kutu ölçüsü ve lamel metresi, üretim tablolarında 2016’dan itibaren kayıtlı olan satırlardan hesaplanmıştır; lamel metresi kaydı panjur satırlarının yaklaşık %60’ında var. 2015 bu nedenle karşılaştırmaya girmiyor. Veri tek bir üreticiye aittir ve Ege Bölgesi ağırlığı yüksektir; bu yüzden eğilim Türkiye’deki bütün panjurlar için kesin bir ölçü değil, güçlü bir işaret olarak okunmalı.
Büyük panjurlar motorlu mu üretiliyor?
Rapor kutu ölçüsüne göre ayrı bir motor oranı vermiyor. Genel tabloya göre ise motorlu panjurun payı %46 → %78 (2016 → 2025) yükseldi ve rapor, kollu panjuru yeni yapılarda istisna olarak tanımlıyor. Motor seçimi, kumanda ve servis artık ürünün ayrılmaz bir parçası olarak ele alınıyor.
Kaynaklar
- CEN (Avrupa Standardizasyon Komitesi), CEN/TC 33, EN 13561:2015 External blinds and awnings; EN 13659:2015 Shutters and external venetian blinds – Performance requirements including safety, Ağustos 2015 (katalog kayıtları). https://iteh.es/catalog/standards/cen/49186b1d-7c1a-4bbc-9a04-f83572642c33/en-13659-2015
- CEN / Estonya Standardizasyon Merkezi; İsviçre Standardizasyon Derneği, EN 12045:2000 Power operated blinds and shutters – Safety in use; EN 1932:2013 External blinds and shutters – Resistance to wind loads, Katalog kayıtları, erişim 02.10.2026. https://www.evs.ee/en/evs-en-12045-2000
- BauNetz Wissen Sonnenschutz (Heinze GmbH), Windwiderstandsklassen, Tarihsiz sayfa, erişim 02.10.2026. https://www.baunetzwissen.de/sonnenschutz/fachwissen/bauphysik/windwiderstandsklassen-10299092
