Panjur bakımı: mevsim başında on dakikalık kontrol

Temizlik: lamel, ray ve kutu

Ilık su, yumuşak sünger ve az miktarda bulaşık deterjanı yeter. Lamelleri yukarıdan aşağıya silin, ardından temiz suyla durulayın. Basınçlı yıkayıcı kullanmayın: su kutuya, motor bağlantısına ve lamel içine girer. Çözücü, tiner ve aşındırıcı toz, toz boyalı alüminyumu matlaştırır. Kılavuz rayların içini küçük bir fırçayla süpürün; toz, kum, böcek ve kıyıda tuz burada birikir ve lamelin sürtünmesini artırır. Kutunun alt kapağı çıkarılabiliyorsa yaprak ve kuş yuvası olup olmadığına bakın, ama motorlu panjurda kutunun içine elinizi sokmayın.

Temizlik sırasında lamel yüzeyine bakın: çizik, ezik ve kabarma varsa not edin. Panjur ürün standardı EN 13659, performans gereklerini ve çalışma güvenliğini tanımlar [1]; ama hiçbir standart yanlış temizlikle açılan boyayı geri getirmez. Ferrini’nin üretiminde panjurların %96 kadarında 55–56 mm lamel kullanılır; bu, hasarlı tek bir lamelin kolay bulunup değiştirilebilmesi demektir. Lamel değişimi için kutuyu açmak gerekir ve bu servis işidir.

Hareket kontrolü: lamel, kayış, makara

Panjuru tam aşağı indirin, sonra tam yukarı kaldırın ve dinleyin. İnişte bir taraf önce iniyorsa lamel ters sarmış ya da bir askı kopmuş olabilir. Rayda tırmalama sesi, ray içinde yabancı madde ya da raydan çıkmaya başlayan bir lamel işaretidir. Alt lameldeki lastik ya da fırça yerinde mi, kilitli lameller rayın içinde mi, kontrol edin. Kayışlı panjurda kayışın kenarları liflenmişse, rengi atmışsa ya da makara kayışı geri sarmıyorsa değişim yaklaşmıştır. Redüktörlü panjurda kolun mafsalını ve duvar geçişini gözden geçirin; kol boşta dönüyorsa dişli aşınmıştır.

Ferrini’nin üretiminde motorlu panjurun payı %46 → %78 (2016 → 2025) yükseldi; ama kullanımdaki panjurların önemli bölümü hâlâ kayışlı ya da redüktörlüdür ve bu iki tipte aşınan parça mekaniktir. Makaralı panjurda kayış sarıcı kutusundaki yay, kayış koptuğunda gerilimini kaybeder; bu yüzden lifli kayış kopmadan değiştirilir.

Motorlu panjurda test ve kış hazırlığı

Motorlu panjurda iki ayar vardır: üst ve alt sonlandırma noktası. Panjur yukarı çıkarken alt lamel kutuya vurmadan durmalı, aşağı inerken lameller denizliğe oturduktan sonra gevşememelidir. Üstte vuruyor ya da altta lamel paketi gevşiyorsa sonlandırma kaymıştır; bu ayar motor tipine göre yapıldığı için servis çağrılır. Engel algılamalı motorlarda panjur inerken alt lamelin altına katlanmış bir havlu gibi yumuşak bir engel koyun; motor durmalı ya da geri dönmelidir. Panjur motorlarının elektriksel güvenliği EN 60335-2-97 ile tanımlanır [2]; termik koruma da bu standardın konusudur: motor arka arkaya çalıştırılınca ısınır ve durur, soğuyunca kendiliğinden çalışır. Bu bir arıza değildir; motora soğuma süresi tanıyın. Uzaktan kumandanın pilini mevsim başında değiştirin.

Kış hazırlığı ayrı bir maddedir. Alt lamel, denizlikteki suyun donmasıyla yapışabilir; motor ya da kayışla zorlanırsa lamel askıları kopar, kayış kopar ya da motor termiğe girer. Buz çözülene kadar panjura dokunmayın. Kutunun üstünde kar biriken konumlarda kutu kapağının drenaj deliklerini sonbaharda açın. Yapılmaması gerekenler kısa bir liste oluşturur:

• Raylara yağ ya da gres sıkmak: toz tutar, lameli yapıştırır.
• Basınçlı suyla yıkamak: kutuya ve motora su girer.
• Motorlu panjuru elle itmek ya da çekmek: motor freni ve askılar zorlanır.
• Kutuyu açıp motor kablosuna dokunmak: elektrik işi, servis işidir.
• Donmuş ya da takılmış panjuru tekrar tekrar çalıştırmak: tek hasarı üçe çıkarır.